|
بستر كشت گیاهان گلخانه ای : بستر كشت گلخانه ای مانند هر بستر كاشت دیگری دارای چهار وظیفه اصلی است كه عبارتند از : 1- مخزن مواد غذایی 2- نگهداری آب و در دسترس قرار دادن آن برای گیاه 3- تبادل گازی بین ریشه و اتمسفر 4- محل استقرار گیاهان .  سوال: چرا محصولات در مزرعه بدون نیاز به تغییر عمده رشد می كنند ولی اگر همان خاك به گلدان منتقل داده شود رشد محدود خواهد شد ؟ جواب : در خاك مزرعه چهار عمل كه در بالا از آنها یاد شد به خوبی انجام می شود ولی در ظرف هوادهی به اندازه كافی انجام نمی شود . خاك مزرعه دارای لوله های است كه آنها را از سطح به عمق می برد . این لوله های كاپیلاری باعث می شود آب اضافی از لایه های سطحی خاك بعد از بارندگی خارج شود . وقتی مزرعه خشك است این لوله ها آب را از عمق به محیط رشد ریشه منتقل می كنند . وقتی خاك از مزرعه جدا و به گلدان یا بستر گلخانه ای منتقل می شود این لوله های كاپیلاری ا بین می روند . بنابراین خاك بستر مانند خاك مزرعه نمی تواند عمل كند و لوله جهت خروج آب از سطح وجود نخواهد داشت . وقتی خاك مزرعه به گلدان منتقل داده می شود شرایطی پیش می آید كه سطح ایستابی (آب آزاد) نامیده می شود (Perched water table) یعنی فضای هوای موجود در زیر گلدان به علت زهكشی ضعیف از آب پر شده است و چون لوله های كاپیلاری از بین رفته اند عمل كاپیلاری برای كشیدن آب از خاك (جهت زهكشی آن ) انجام نمی شود . هر چه عمق گلدان بیشتر باشد باید سطح ایستابی پایین تر تشكیل شده و در نتیجه فضای بیشتری برای رشد گیاه وجود دارد. ظرفیت نگهداری آب و تهویه خاك به هم وابسته اند .
تغییر دادن PH : اگر تشخیص دادید که PH بیش از اندازه قلیایی است می توانید خاصیت اسیدی آن را با افزودن اسید سولفوریک یا پایین آورنده های PH افزایش دهید. اگر تشخیص دادید که PH بیش از اندازه اسیدی است می توانید خاصیت قلیایی آن را با افزودن جوش شیرین یا بالا آورنده های PH افزایش دهید. هنگام تنظیم PH مهم است که مقادیر را کم کم اضافه کنیم تا اینکه PH یکباره تغییر نکند و همچنین بدانیم که چه موقع به سطح PH مطلوب می رسیم.
محدوده PH مناسب برای انواع محصولات باغی لوبیا | كلم | خیار | بادمجان | كاهو | نخود | تربچه | گوجه | هندوانه | فلفل | توت فرنگی | 5/8 6/2 | 6/3 6/5 | 5/7 6/2 | 5/7 5/9 | 5/7 6/2 | 6/3 6/5 | 5/8 6/2 | 5/8 6 | 5/4 5/6 | 5/8 6/2 | 5/8 6/2 |
PH مناسب: PHمحیط یا محلول غذایی برای رشد گیاه بسیار مهم است. هر گیاهی محدوده PH خاصی دارد که خارج شدن از این محدوده باعث کم شدن رشد یا حتی مرگ گیاه می شود. PH کمتر از 5/4 یا بیشتر از 9 صدمات سختی به ریشه گیاه وارد می کند و اثرات زیان آوری روی رشد گیاه دارد. چنانچه سطح PH تغییر کند تاثیر مستقیمی در دسترسی گیاه به مواد غذایی می گذارد. اکثر مواد مغذی در PH 6 - 7/5 در دسترس گیاه می باشند. وقتی که سطح PH خیلی زیاد یا کم شود مواد مغذی در محلول قفل شده و از دسترس گیاه خارج می شوند. باید PH محلول غذایی را هنگام ترکیب و استفاده و نیز هر چند روز یکبار اندازه گیری کنید و آن را در حد مطلوب نگهداری کنید. اجزای محیط رشد : الف) مواد آلی: 1- پیت 2- كوكوپیت 3- پوست درختان 4- خاك برگ 5- كود دامی ب) مواد معدنی : 1- ورمی كولیت 2- پوكه 3- پرلیت 4- پشم سنگ
1- پیت : پیت بقایای گیاهان مردابی و نی است كه در زیر آب در حالت نیمه پوسیده (تخمیر) می باشد . تركیبات پیت بسته به نوع و مقدار مواد حالت تخمیر و درجه اسیدی متفاوت است . رنگ پیت خزه از خرمایی روشن (حداكثر تجزیه) تا قهوهای (حداقل تجزیه) متغیر است . این بستر جایگزین خاك برگ است و علاوه بر نگهداری رطوبت ,خطرانتقال بذر علف هرز یا بیماری ها در آن وجود ندارد . به منظور افزایش خاصیت نگهداری آب می توان پیت خزه را در جای قرار داد كه یخ بزنداین كار باعث پاره شدن سلول ها و افزایش خاصیت نگهداری آب می شود . قبل از مصرف خزه باید آن را خرد و غربال كرد (غربال با Mesh No 10 ) . در غیر این صورت آب به سختی در آن نفوذ می كند و قابلیت جذب رطوبت آن كاهش می یابد . خزه می تواند تا 10 برابر وزن خشك خودش آب نگهداری كند و دارای یك درصد نیتروژن و مقادیر ناچیز فسفر و پتاسیم است.
پیت خزه اسفاگنوم :این پیت خزه از بقای خشك شده بخش های زنده و جوان گیاه به وجو می آید . كه انواع مختلف آن عبارتند از : 1- Sphagnum Papillosum Capillacearum 2- Sphagnum Palusre 3- Sphagnum
ویژه گی های خزه پیت اسفاگنوم :PH آن بین 3 تا 4 متغیر است - قابلیت نگهداری آب حدود 20-10 برابر وزن خشك خود (بافت های ساقه و برگ ) را دارد . تبادل گازی آن خوب است. 98 -80 درصد آن منافذ است كه در كشت گلخانه ای بستر ی با حجم منافذ بیش از 50 درصد مناسب است – حاوی قارچ كشی اختصاصی برای جلوگیری از گیاهچه میری است – برای استفاده اولین بار سترون است - سبك است (حدودا هر متر مكعب آنKg 104 است .
درجه بندی پیت خزه : پیت خزه از H0 تا H10 رتبه بندی می شود . H0 پیتی است كه تجزیه نشده .مرطوب و زغال مانند است و به مصرف سوخت میرسد . H10 كاملا تجزیه شده و بدون فیبر قابل رویت است . پیت های H4 و H5 دارای فیبر و تجزیه آن نیمه تمام و در باغبانی كاربرد دارد . پیت خزه نی جنگی (Grass Peato Reed Sadge Peat ) : این پیت قهوه ای تا قهوه ای متمایل به قرمز تا سیاه است . شامل(نی Phragmites communis از تیره گندمیان) و (جگن Carex از تیره Cyperaceae می باشد .
پیت هوموس Peathumus : از ویژه گی های این پیت می توان به موارد زیر اشاره نمود : تجزیه آن بیشتر از سایر پیت ها صورت می گیرد – ظرفیت نگهداری آب آن نسبت به سایر پیت ها كمتر است – PH آن حدود 7.5 – 5 است - نیتروژن آن زیاد است .
2- كوكوپیت : این نوع پیت از پوسته نارگیل تهیه می شود و چون حاصل تجزیه نیست با سایر پیت ها متفاوت است و ظرفیت كاتیونی آن نیز كمتر از پیت خزه و سایر پیت ها است .
پیت نخل : این پیت هم نوعی از پیت ها محسوب می شود كه البته تحقیقات در مورد این نوع پیت در مركز تحقیقات ایران در حال انجام می باشد .
3- پوست درختان (Wood shaving or shredded bark) : پوست درختان دارای لیگنین است كه تجزیه آن كند تر از سلولز است. سلولز برای تجزیه شدن نیاز به اضافه كردن نیتروژن دارد . پوست درختان به دو گرو تقسیم بندی می شود:
الف) Hardwood Bark : شامل درختان برگ ریز مانند افرا و بلوط است و به چوب های اطلاق می شود كه 85 درصد لیگنین هستند . البته از این گروه درختانی مثل گردو ,گیلاس و افرای نقره ای دارای مواد باز دارنده رشد هستند .
ب) Softwood Bark : شامل مخروطیان مانند صنوبر , كاج ,سرو , نراد, غول Redwood و شوكران هستند . دارای بیش از 85 درصد لیگنین و معمولا 95 درصد هستند . تكه درشت پوست چوب صنوبر محیط مناسبی برای كشت اركیده است . 4- خاكبرگ (Leaf Mold) : خاك برگ حاصل پوسیده شدن برگ درختان غیر مثمر است . برای تهیه آن برگ گیاهان را روی هم قرار داده و آن را كمی مرطوب می كنند 3-2 بار آن را به هم می زنند تا تجزیه سریع صورت گیرد . باید توجه داشت كه اگر این خاك برگ ها با مواد شیمیایی و علف كش ها مخلوط شده باشد به لحاظ اینكه ارزان تهیه می شود می تواند خسارات جبران ناپذیری به گیاهان وارد سازد .
5 - كود دامی : ظرفیت تبادل كاتیونی كود دامی زیاد و نگهدارنده مناسبی برای مواد غذایی است و نیز دارای نیتروژن , فسفر , پتاسیم , وعناصر كم مصرف نیز می باشد. كود گاوی پوسیده بهترین نوع كود مورد استفاده در گلخانه است . كود مرغی دارایی آمونیاك بیش از حد بوده وبه ریشه شاخه و برگ صدمه می زند .
مواد معدنی : 1- ورمی كولیت : ورمی كولیت یك سنگ ازجنس سیلیكات میكا است كه در 1000 درجه سانتی گراد گداخته شده و آب آن از بین رفته است . هر ذره از كانی ورمی كولیت دارای ضخامت نازكی است كه به صورت موازی روی هم قرار دارند و بین آنها رطوبت قرار دارد و محیط مناسبی برای جوانه زنی بذر و ریشه زایی و قلمه ها است . ورمی كولیت به دلیل قابلیت نگهداری آب , مواد غذایی , تهویه و وزن مخصوص ظاهری پایین یك محیط كشت بدون خاك محسوب می شود . به دلیل ضعیف بودن از نظر مواد غذایی باید با محلول های غذایی آن را تقویت كرد . ورمی كولیت را نباید با خاك مخلوط كرد چون فشرده شده و باعث كاهش منافذ آن می شود .
2- خاك رس : هدف از كاربرد آن تغییر خاصیت فیزیكی محیط كشت است . ویژه گی ها :مقاوم به شكستن است , دارای منافذ كافی برای تهویه می باشد , ظریت تبادل كاتیونی آن بالاست .
3- پرلیت : پرلیت سلیكات سفید خاكستری آتشفشانی است كه در اثر خرد شدن و دمای بالا آب خود را از دست داده و ذرات سفید باحجره های مسدود ایجاد می كند . پرلیت جانشین شن برای تهویه محیط كشت است . مزیت عمده آن نسبت به شن سبكی وزن آن است .
4- پشم سنگ : پشم سنگ مخلوط پوكه زغال سنگ , بازالت , سنگ آهك و كف آهن است كه در دمای 1600 درجه سانتی گراد ذوب شده است و پس از سرد شدن به صورت رشته در می آید . آمیخته ان با پیت خزه یا پوست كاج برای كشت مناسب است . پشم سنگ دارای مقادیر كمی كلسیم , منیزیم , گوگرد , آهن , مس و روی است كه البته مقادیر این عناصر برای رشد گیاه كافی نیست . | 
تبلیغات 
مهندسی كشاورزی - باغبانی
BAGHBANI.IR
روز بخیر كاربر مهمان! 
امروز: 
