سیستم های ریشه ( Roots  systems)

هنگامی كه دانه رویش می یابد  اولین عضوی كه بر روی پوست ظاهر می شود راس ساقه (Root Tip )  است . كه ریشه چه(  Radicle) نیز نامیده می شود . ریشه چه در اثر طویل شدن محور زیر لپه ای ( Hypocotyle ) و امتداد آن ریشه اولیه (  Primary  Root) را به وجود می آورد كه به زودی منشعب می شود و ریشه ثانویه ( Secondary  Root ) ایجاد میكند .

ریشه های اولیه در گیاهان گل دار دو لپه ای معمولا از ریشه های ثانویه بزرگ ترند و ریشه اصلی (Tap  root ) نامیده می شوند . به این طرز ریشه بندی سبك یا سیستم ریشه اصلی (Tap  root system  ) و به ریشه های كوچك یا ریشه چه ( Rootlet ) می گویند .

در بعضی از دو لپه ای ها و تقریبا همه تك لپه ای ها تفاوتی بین ریشه های اولیه و ثانویه دیده نمی شود و به این طرز ریشه بندی سیستم ریشه بندی افشان (System fibrous roots) گفته می شود .

به ریشه های كه از رشد گیاهك دانه به وجود نمی آیند ریشه های نا به جا (  Adventitious  roots ) می گویند كه ممكن است از ساقه یا برگ تولید شوند . شاخه های بسیاری از گیاهان هنگامی كه در محل مرطوب قرار بگیرند و یا   توسط انسان در  خاك یا شن مرطوب قرار بگیرند می توانند ریشه های نا به جا ایجاد كنند و این نیز طریقه ای برای شناسائی گیاهان است و آنها را از گیاهانی كه قادر به تولید ریشه های نا به جا نیستند متمایز می كند

از انواع ریشه های نا به جا می توان به ریشه های تكیه گاهی (Prop or stilt roots ) را نام برد . مانند : ریشه های تكیه گاهی ذرت (  Zea   meys)

ریشه های غده ای یا ریشه ای ذخیره ای ( Storage  Roots )

اغلب در ریشه های افشانی مثل كوكب (Dahlia spp. ) یا زنبق ( Iris  spp.  ) ریشه  ضخیم و  حاوی بافت ذخیره ای است . به این سیستم ریشه های ذخیره ای سیستم ریشه های گروهی یا دسته ای ( Fascicled  root  system ) گویند. كه بخش ذخیره ای ممكن است كروی (Spheroidal) مانند : بعضی از اقسام چغندر (Beta  spp. ) . فرفره ای یا شلغمی  Napiform  or  turbinate) ) مانند : شلغم Brassica  napus )) . دوكی شكل(  Fusiform) مانند : سیب زمینی شیرین.  واژ مخروطی     Obconcial )) مانند : هویج (Carrota  daucus ) باشند

ریشه های هوایی ( Aerial  roots )

بعضی از گیاهان در گیاهان مرطوب و یا گرم ومرطوب می توانند ریشه های هوائی ایجاد كنند كه به همین نام نامیده می شوند مانند گیاه انجیر معابد (  Ficus religiosa) . ریشه های بالا رونده ( Climbing  root ) نیز  از نوع ریشه های هوایی هستند كه در انواع عشقه ها (Hedera  spp.  ) دیده می شود . ریشه های تنفسی (pnematophore or Respiratory roots ) كه خاص گیاهان باتلاقی هستند مانند : چندل ( Rhizophora mucronata ) و حرا (Avicennia marina  ) هستند كه از انواع ریشه های هوایی محسوب می شوند

ریشه های انگلی ( Roots of  parasites )

بعضی از گیاهان با ایجاد شاخه های زرد و نازك و ضعیف بر روی گیاهان دیگر به صورت انگل زندگی می كنند مانند : گیاهان بدون برگ Cuscuta spp. . این گیاهان ریشه های نا به جا تولید می كنند كه در  ساقه یا شاخه گیاه میزبان فرو می روند و آب و غذا از آن می گیرند كه به این نوع ریشه ها ریشه های مكنده ( Haustorium ) می گویند

به طور كلی به طرز قرار گرفتن ریشه و آرایش آن ها            Rhizotaxis  و عدم ریشه ها  Arhizous گویند