تبلیغات تبلیغات به نام آفریدگار گل و گیاه
منت خدای را عزوجل كه به ما توفیق این خدمت ناچیز را عطا فرمود. علم باغبانی هر روز در حال پیشرفت است و ناشناخته های دنیای زیستی را در می نوردد . درك , فهم و به كارگیری اصولی این علم بدون یادگیری اولیه آن مقدور نیست . لذا در این جهت بدین گونه تصمیم به نگارش مطالب مرتبط با رشته مهندسی كشاورزی - باغبانی نموده ایم كه تحت عنوان "وبلاگ مهندسی كشاورزی- باغبانی
www.baghbanigroup.mihanblog.com " قرار گرفته است .
بازنگری بطور كامل توسط مدیریت وب انجام گرفته كه در این بازنگری كوشش بر آن بود تا كاستی ها كه قبلا در عناوین موضوعات مورد بحث احساس می شود با گستردگی آورده شوند ,آنچه نارسا بوده رساتر گردد و از واژگان پارسی مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی بهره جویی بیشتر شود .
بدین وسیله به اطلاع كلیه دوستان, آشنایان و بازدید كنندگان محترم میرساند , درراستای فعالیت های یك ساله وبلاگ كه در تاریخ 10/9/84 باهدف اطلاع رسانی در محدوده دانشكده كشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد مراغه تاسیس شد كه به لحاظ استقبال بیش از حد بازدیدكنندگان محترم ما را بر این وا داشت تا فعالیت های خود را در سطح جامع تری دنبال كنیم كه در طی فعالیتی یك ساله با آمار بازدید 34 هزار نفری خود مواجح شده ایم كه موجبات دل گرمی و پشت كار بیشتر ما برای ادامه فعالیت ها گردیده است .
در این میان لازم میداند از تمام كسانی كه با پشتیبانی خود اینجانب را یاری داده اند و نكاتی را جهت بهبود كیفیت آن گوشزد كرده اند سپاسگزاری نماید . به ویژه در این میان از آقایان مهندسین مهرداد امینی , مهدی اسدزاده كه همكاری صمیمانه داشتند از ایشان تشكر فراوان نمایم . بدین وسیله مراتب امنتان خویش را كه از توجه ویژه به این وبلاگ داشته اند را تقدیم می كنم .
این وبلاگ به دلیل بیان ساده و روان مفاهیم برای كلیه دانشجویان و پژوهشگران و همچنین سایر علاقه مندان قابل استفاده است كه سعی میشود به شكل جامع تری فعالیت های خود را در آینده ادامه دهد .
در این میان از زحمات و تلاش های سازمان نظام مهندسی و منابع طبیعی تهران كه با برگزاری" همایش وبلاگ نویسان كشاورزی و منابع طبیعی و نگاه تخصصی به بخش" افق های روشنی را پیش روی دانشجویان و فارغ التحصیلان عرصه كشاورزی قرار دادند قدردانی نموده و برای این زحمت كشان جامعه سربلندی و سعادت را از خدای بزرگ ارج می نهیم .
بدیهی است كه وبلاگ حاضر خالی از عیب و نقص نیست . از كلیه دانشجویان , همكاران و خوانندگان محترم تقاضا دارد بر اینجانب منت نهاده و موارد را یاد آوری نمایند تا موجبات مرتفع گردد .
با تشكر مدیریت وب
مجید فنایی
مقدمه
ایران به دلیل شرایط خاص آب و هوایی و محدودیت های منابع آبی از جمله كشور های است كه نیاز به تجدید نظر اساسی در ساختار نظام كشت بوده و در این راستا توسعه كشت گلخانه ای می تواند به عنوان یك راهكار مناسب مطرح باشد كه هم اكنون مورد توجه قرار گرفته است .
آنچه در این ارتباط می توناد مهم باشد تغییر نگرشی است كه نسبت به این نوع سیستم كاشت مطرح بوده و باید این باور ایجاد شود كه سیستم كشت گلخانه ای تفاوت اساسی با سیستم كشت سنتی داشته و علاوه بر تجربه نیازمند داشتن دانش گلخانه داری می باشد كه در این راستا . توجه به سبزیجات گلخانه ای از اهمیت خاصی بر خوردار است .
شرایط اقلیمی ایران از نظر محدودیت منابع آب شیرین , فراوانی آب شیرین , موقعیت آب و هوایی گوناگون و ... بهره گیری از این منابع را در برنامه ریزی كشور ایران قرار میدهد . كشت گیاهان در گلخانه به آب و زمین كمتری احتیاج دارد . اما كار بیشتری می طلبد . د حال با آموزش دادن نیرویی كار می توان از فضای كم گلخانه چندین برابر فضای آزاد را برداشت كرد . زیرا در محیط گلخانه كاشت و برداشت در تمام طول سال امكان پذیر بوده و در فصولی از سال كه محصولات در فضای آزاد غیر قابل كشت نیستند این امكان را فضای گلخانه به وجود می اورد كه گیاهان در غیر فصل خود پرورش یافته و محصولات گلخانه با كیفیت بهتر نسبت به كشت در زمین باز تولید و به بازار عرضه می شود .
بر اساس آمار وزارت جهاد كشاورزی سبزی های گلخانه ای مساحتی حدود 1500هكتار را تشكیل می دهند . البته این مساحت هم اكنون دو برابر شده است . اگر در هر هكتار از این گلخانه ها حدود 200 تن محصول تولید شود تقریبا كل تولید 300 هزار تن خواهد بود كه اگر قیكت هر كیلو گرم آن حدود 200 فرض شود رقمی حدود 60 میلیلرد تومان می شود كه می تواند اهمیت زیادی در اقتصاد كشور داشته باشد . البته با افزایش رو به افزون زیر كشت محصولات گلخانه ای رقم بدست آمده بیشتر و رو به افزایش است .
اگر كلیه عملیات كاشت تا برداشت طبق اصول و برنامه ریزی صحیح صورت گیرد سود قابل توجهی عاید كشاورزان خواهد شد كه به عنوان مثال اگر گلخانه ای به مساحت 1000 متر مربع داشته باشیم و بخواهیم خیار كشت كنیم و اگر 3000 بوته خیار كشت شده باشد و هر بوته بطور متوسط پنج كیلو گرم خیار تولید كند در مجموع 15000گیلو گرم خیار تولید می شود كه اگر سه بار كشت در سال داشته باشیم و با احتساب قیمت 200 برای هر كیلویی آن در آمد كل فروش محصول در یك سال مبلغ 000/000/9 تومان خواهد بود . كه دستیابی به چنین رقمی در هوایی آزاد تقریبا غیر ممكن است .
روش های معمول كشت در هوای آزاد بر اساس مساعد بودن شرایط محیط صورت می گیرد معمولا در اكثر مناطق كشور كاشت در بهار و برداشت در اواخر تابستان و در صورت مساعد بودن هوا تا اوایل پاییز به طول می انجامد در روش های معمول كشت تمامی عملیات كاشت تا برداشت تابع شرایط محیطی است .
در صورتی كه بخواهیم تولید خارج از فصل داشته باشیم باید با به كار گیریی روش هایی عوامل محیطی مناسب رشد گیاه (دما . رطوبت نسبی و نور ) را تحت كنترل داشته باشیم . كه برای این منظور از گلخانه Greenhouseاستفاده می كنیم .
استفاده از گلخانه به منظور تولید خارج از فصل سبزی های گلخا نه ای انجام می شود و اهمیت به سزایی در علوم باغبانی دارد .
اهداف كشت گلخانه ای :
تولید محصول در محلی كه در آن محصول تولید نمی شود.
تولد در زمانی كه كشت محصول در هوای آزاد غیر ممكن است .
افزایش عملكرد – افزایش كیفیت محصول
1- سالم نگه داشتن گیاه : از كاشت پرتراكم دوری كنیمو یك محیط كاشت سالم كه دارای تهویه مطلوب , رطوبت , آب , نور و مواد غذایی كافی است برای گیاه فراهم كنیم . برنامه كاشت را به طور مناسب تنظیم نماییم و به سلامت خاك توجه داشته باشیم .
2- رعایت بهداشت در گلخانه : گیاهان بیمار را از گلخانه بیرون برده و بسوزانیم . قبل از استفاده از گلدان های مستعمل آن ها را با آب و صابون و ماده ی سفید كننده به خوبی شسته و آب بكشیم . برگ هاب مرده را از سطح خاك جمع آوری كنیم .
3- خاك مناسب : نشاءها را در گلدان تازه بكاریم و از خاك استریل استفاده كنیم .
4- كمك به گردش هوا در گلخانه : حشرات و بیماری ها دوستدار هوای راكد هستند . سعی می كنیم حداقل یك فن كوچك داشته باشیم كه هوا را در روز حركت دهد زمانی كه گل خانه به تهویه نیاز نداشته باشد .
5- استفاده از تناوب زراعی : برای شكستن سیكل بیماری ها هر چند وقت یكبار كاشت یك محصول را با محصولی دیگر عوض می كنیم .
تاثیر آبیاری بر رشد گیاهان : كم آبی در گیاهان به صورت علایمی مانند توقف رشد , كوچكتر شدن برگ , كوتاه شدن فاصله میان گره ها , بد شكل شدن برگ ها , سوختگی حاشیه برگ ها و ریزش برگ در گیاهان حساس به ریزش برگ مشاهده می شود . علایم كمبود آب در گل داوودی شامل تیره شدن برگ ها و در بگونیا به صورت خاكستری شدن برگ ها دیده می شود.
پر آبی به صورت علایمی مانند افزایش ارتفاع گیاه , آبدار شدن ساقه و نرم و شكننده شدن و گاهی پژمردگی و مرگ گیاه (در معرض نور ) , كاهش اكسیژن و صدمه به ریشه و عدم جذب آب و مواد غذایی و در نهایت پژمردگی و توقف رشد نمایان می شود . پر آبی به معنی مصرف بیش از حد آب در هر دور آبیاری نیست بلكه نشان دهنده تكرار دفعات استفاده از آب است . در زمستان گیاهان در مدت طولانی در معرض آب و هوای ابری هستند و معمولا یك یا دو روز در معرض هوای آفتابی قرار می گیرند . گیاهانی كه به نور كم عادت كرده اند نمی توانند به سرعت به شدت نور زیاد پاسخ دهند در نتیجه مقدار آب كمی كه از طریق ریشه ها جذب می شود نمی تواند مقدار آب از دست رفته از طریق تعرق را جبران نماید و پژمردگی اتفاق می افتد در این حالت ممكن است تصور شود كه گیاه به آبیاری نیاز دارد ولی آبیاری مشكل را حادتر می كند . كندن خاك نشان می دهد كه خاك مرطوب اما سرد است . پس سرما عامل اصلی است و ریشه ها نمی توانند آب جذب كنند .
زمان آبیاری : مدیریت آبیاری عامل اصلی در موفقیت كشت است . نیاز های رطوبتی گیاه با مرحله رشد فرق می كند و داننهال نسبت به گیاه بالغ به آب كمتری نیاز دارد . فصل سال بر میزان آب مورد نیاز موثر است . میزان نیاز آبی در تابستان بیشتر از زمستان است . نوع بستر رشد به كار رفته , سیستم حرارتی , نوع گلدان و نوع محصول نیز بر میزان نیاز آبی موثر است . بهترین روش برای راهنمایی كشاورز برای آبیاری استفاده از تجربیات سال های گذشته است كه چه مقدار آب مصرف شده و واكنش گیاه به آن چگونه بوده است . ساده ترین روش استفاده از تانسیومتر است .
باید در زمان مناسب زمین یا گلدان را به خوبی آبیاری كرد . آبیاری ناقص (مثلا اگر نصف آب مورد نیاز داده شود) باعث می شود فقط نیمه بالایی سطح خاك خیس شده و نیمه دیگر آن خشگ باقی بماند و گیاه زود تر از موعد مقرر نیاز آبیاری مجدد پیدا می كند . و تكرار این عمل باعث صدمه به ریشه واز بین رفتن آن می شود . مقدار آب خارجی از گلدان باید حدود 15 – 10 درصد آب داده شده به گلدان باشد تا باعث شستشوی املاح از خاك و جلوگیری از تجمع آن شود .
به طور كلی هر متر مربع بستر كشت به عمق 1 سانتی متر به 1/1 لیتر آب و هر متر مربع كاشت با 18 سانتی متر عمق به 20 لیتر آب نیاز دارد .
PH آب آبیاری : بهترینPH بین 5/5 تا 7 متغیر است . خاك اره نرم و ظروف تورب یا پیت باعث كاهش PH آب و اسیدی شدن آن می شود .
سیستم های آبیاری : در گلخانه ها روش های مختلفی جهت آبیاری گیاهان مورد استفاده قرار می گیرد كه مهمترین آن ها به اختصار شرح داده می شود .
آبیاری دستی :آبیاری دستی ابتدایی ترین و متداول ترین روش است . از معایب آن می توان به زیاد شدن هزینه كارگری . اتلاف وقت , شسته شدن خاك و پاشیدن گل روی شاخساره گیاهان اشاره نمود . در این روش باید تمام گلخانه را لوله كشی كرد و شیر های آب در دو طرف سطح زمین انجام شود چون فشار آب موجب شسته شدن سطح خاك و فشردگی آن می شود . با استفاده از سر شیلنگ فشار آب كاهش می یابد .
آبیاری قطره ای : در این روش آبیاری از لوله پلاستیكی و پلی وینیل كلرید استفاده می شود (لوله نوع دوم نیازی به قیم نداشته و لنگر نمی اندازد) . بسته به دما , نوع خاك و گیاه حدود یك لیتر آب در متر مربع لازم است . از مزایای این روش می توان به شسته شدن نمك خاك , صرفه جویی در آب از طریق پخش مستقیم آب در اطراف ریشه و تسهیل كوددهی اشاره كرد .
آبیاری مه افشانی یا میست :در این روش پخش آب به صورت قطرات ریز در محیط كشت برخی از گیاهان زینتی و قلمه ها صورت می گیرد . پخش متناوب آب باعث كاهش دما و افزایش رطوبت در اطراف قلمه ها و در نهایت پایین آمدن تبخیر و تعرق می شود .
آبیاری زیر زمینی : در این روش با خاصیت كاپیلاریته آب بیشتری در دسترس گیاهان قرار می گیرد . در روش كشت مستقیم گیاه , در قسمت تحتانی یك لوله سفال به شكل 8 قرار داده می شود . كف بستر مقداری سنگریزه ریخته و به آن خاك اضافه می كنند و سپس گیاهان را داخل آن می كارند . در بهار و تابستان و اوایل پاییز با غرقاب كردن بستر آبیاری انجام می گیرد و مازاد آب خارج می شود . روش های دیگر آبیاری بستر كشت گیاهان گلخانه ی از روش های ذیل نیز استفاده می شود : آبیاری بارانی , آبیاری ثقلی(میكرودریپ), آبیاری نورانی, مه پاشی دینامیكی
